الملا فتح الله الكاشاني

124

تفسير خلاصه منهج الصادقين ( خلاصة المنهج ) ( فارسى )

ميشوى زنده گردى و كافران با وجود اين دلايل باهره بر كمال قدرت او بر بعث و نشور در نهاية انكارند و غاية جحود و اصلا از ظلمت كدهء شرك قدم بيرون نمينهند تا خود را بنور هداية ايمان رسانند . أَمِ اتَّخَذُوا بلكه فراگرفته‌اند مِنْ دُونِ اللَّهِ بجز از خداى شُفَعاءَ شفيعانى كه درخواست ايشان كنند نزد خداى قُلْ بگو اى محمد مر ايشانرا أَ وَ لَوْ كانُوا آيا شفاعة كنند و اگرچه باشند كه لا يَمْلِكُونَ شَيْئاً هيچ وجه مالك نشوند چيزيرا از شفاعت وَ لا يَعْقِلُونَ و ندانند پرستندگان خود را بجهة آنكه جمادند و از جمادات شعور و قدرت مسلوبست و چونكه عالم و قادر نيستند پس چگونه توقع شفاعت از ايشان توان داشت . قُلْ بگو اى محمد بر وجه ملامت و توبيخ مشركانرا كه لِلَّهِ الشَّفاعَةُ جَمِيعاً مر خدايراست همهء شفاعت يعنى او مالك جميع شفاعت است و بىاذن او هيچكس شفاعت نميتواند كرد چه استطاعت موقوف به دو شرط است يكى آنكه مشفوع له مختار مشفوع عنه باشد و ديگر آنكه شفيع مأذون له باشد و اين هر دو اينجا مفقوداند پس الههء باطله رتبهء شفاعة نداشته باشند پس تقرير مالكية خود مىكند در شفاعة لَهُ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ مر او راست پادشاهى آسمانها و زمينها ثُمَّ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ پس بسوى حكم او باز گردانيده خواهيد شد يعنى در قيامة نيز مالكية و حاكمية او را ثابتست و هرگاه در دنيا و عقبا مالك على الاطلاق باشد بدون اذن و بىرضاى او هيچكس شفاعة نتواند كرد پس از بدى اعتقاد و شدة عناد ايشان خبر ميدهد كه . وَ إِذا ذُكِرَ اللَّهُ و چون ياد كرده شود خداى تعالى وَحْدَهُ اشْمَأَزَّتْ در حالت يگانگى بدون ذكر الهه ايشان مراد كلمهء طيبهء لا إله الا اللّه است يعنى هرگاه اين كلمه را از اهل ايمان بشنوند برمد و منقبض گردد قُلُوبُ الَّذِينَ دلهاى آنان كه لا يُؤْمِنُونَ ايمان نمىآورند و نميگروند بِالْآخِرَةِ بسراى ديگر كه دار عقبى است يعنى از خشم و كينه برگردند چنان كه اثر آن در بشرهء ايشان پديد آيد و قبض بر پيشانى ايشان ظاهر گردد وَ إِذا ذُكِرَ الَّذِينَ و هرگاه ياد كرده شوند آنان كه مِنْ دُونِهِ غير از خداى يعنى معبودان باطله ايشان إِذا هُمْ يَسْتَبْشِرُونَ آنگاه ايشان تازه روى و فرحناك شوند بر وجهى كه اثر خوشحالى بر بشرهء ايشان ظاهر شود و شبههء نيست در آنكه دشمنان خدا همچنانكه بذكر خدا غمگين ميشوند به ذكر اولياى او كه حضرت رسالت است و اهل بيت اطهار او صلّى اللّه عليه و آله و سلّم نيز خشم‌آلود و غضبناك ميشوند